In deel één van deze blog las je wat normaal huilgedrag is en wat de meest voorkomende, alledaagse oorzaken van onrust zijn, zoals darmkrampjes, honger, vermoeidheid en een ontwikkelingssprong. Maar soms blijft een baby ontroostbaar, hoe goed je ook je best doet. Dan kan er een medische oorzaak onder liggen. In deze blog zet ik de meest voorkomende op een rij, zodat je beter weet waar je op kunt letten en wanneer het verstandig is om aan de bel te trekken.
Spruw
Spruw, of orale candidiasis, is een infectie van het mondslijmvlies met Candida albicans, een gistachtige schimmel. In het mondje van je baby zie je dan een witte waas, of witte bultjes en blaasjes op het gehemelte, de binnenkant van de wangen, de tong en het tandvlees. Je kunt het er niet afpoetsen, zoals je dat wel kunt bij melkaanslag op de tong. Je baby laat snel los tijdens het drinken en drinkt onrustig. Spruw moet behandeld
Reflux
Bij reflux komt de voeding in de maag makkelijk omhoog en spuugt je baby veel. Veel baby's hebben hier last van (bijna 80% van de baby's spuugt regelmatig) maar lang niet allemaal hebben ze er pijnklachten bij. Ongeveer 10% van de baby's ontstaat er een pijnlijke reflux. Bij een deel van de baby's irriteert het maagzuur de slokdarm, en dat doet pijn. Deze baby's beginnen vaak een half uur tot een uur na de voeding ontroostbaar te huilen. Ze krijsen het uit, willen niet op hun rug liggen en zijn vaak alleen rechtop in een draagdoek tot rust te brengen.
Het kan zijn dat je baby hier last van heeft zonder dat je hem ziet spugen. Dan kan er sprake zijn van verborgen reflux. De inhoud van de maag, met het zuur, komt dan omhoog, waarna je baby het weer terugslikt en het zuur voor de tweede keer langs de slokdarm gaat. Maagzuur is ongeveer zo zuur als accuzuur uit een auto, dus dit is enorm pijnlijk. Deze baby's slapen vaak maar korte stukjes en worden dan weer krijsend wakker. Vaak hebben ze een constante pijnfrons op hun gezichtje.
Andere signalen zijn: ontroostbaar huilen, veel spugen of slikken, vaak de hik, rochelende geluiden, slecht slapen, onrustig drinken, gretig beginnen maar dan afhaken, en juist rustiger zijn in een rechte houding, op de buik of op de zij dan op de rug. Lang niet alle baby's hebben al deze signalen. Soms heeft een baby er maar één, naast het vele huilen.
Wat kan helpen? Zet het hoofdeinde van het bedje omhoog, zodat de voeding minder snel uit de maag omhoogkomt. Ook een bezoekje aan een ervaren osteopaat kan helpen, maar kies wel iemand met veel ervaring, want de kennis en kunde verschillen flink. Reflux gaat daarnaast vaak samen met een voedingsallergie, waarbij koemelkeiwit de meest voorkomende is. Voor deze baby's is medicatie echt nodig. Helaas (h)erkennen huisartsen, het consultatiebureau en zelfs kinderartsen dit lang niet altijd. Film daarom het gedrag van je baby, zo kun je veel beter overbrengen wat je bedoelt.
En heel belangrijk: laat je niet wegsturen en wees duidelijk in je zorgvraag. Voel je dat je niet serieus wordt genomen, en dat voel je vaak snel, zoek dan direct een andere arts die dat wel doet. Het kan je weken, soms maanden van ellende besparen. Mijn eigen twee kinderen hadden allebei last van een verborgen reflux. Mijn oudste zoon ging goed op lang omhoog houden en kleine beetjes voeding per keer en had geen medicatie nodig maar mijn tweede zoon niet. Na 4 weken maakte ik een afspraak bij de huisarts met een duidelijke zorgvraag: ik wil medicatie voor mijn baby (omeprazol). Gelukkig ben ik gezegend met een goede huisarts (die had zelf ook een baby met pijnlijke reflux gehad) die me serieus nam. Mijn zoon was binnen vier dagen een blije en tevreden baby. Elke 4 weken bouwde ik de medicatie af en keek of dat ging. Uiteindelijk lukte dit pas bij 6 maanden. Moet je nagaan hoe lang we met een huilende baby hadden moeten rondlopen als ik deze hulp niet had gehad. Het zuur heeft vele voordelen, het doodt de bacteriën in de maag en zorgt voor een goede spijsvertering. Dus ik ben altijd eerst voor om te proberen het af te kunnen zonder medicatie.
Het KISS-syndroom
KISS staat voor Kopgewrichten Invloed bij Stoornissen in de Symmetrie. Baby's met dit syndroom zouden last hebben van een storing in hun eerste nekwervels. Wetenschappelijk bewijs voor dit syndroom ontbreekt, waardoor veel artsen het niet erkennen. Veel manueel therapeuten zijn er echter wel van overtuigd. De lijst met klachten is lang, maar vaak zie je het aan een scheve houding bij het liggen en aan pijn bij aanraking. Veel kinderfysiotherapeuten en osteopaten voeren behandelingen uit waar baby's baat bij kunnen hebben. Zoek wel een goede behandelaar: kijk naar recensies en verdiep je in de materie voordat je kiest.
Oorontsteking
Heeft je baby regelmatig koorts, dan kan een oorontsteking de oorzaak zijn. Vaak gaat dat na twee of drie dagen vanzelf over, niks aan de hand. Maar sommige baby's ontwikkelen een chronische oorontsteking, waarbij de koorts steeds terugkomt en je baby huilerig en hangerig blijft. Behandeling met antibiotica kan dan helpen, en soms is een langere kuur nodig om de ontsteking in te dammen. Ook hier: wees duidelijk over wat je van de arts verwacht. Mijn oudste zoon was het eerste jaar veel ziek, ik geloof dat ik wel vier keer antibiotica nodig had. Dat wilde ik liever niet, maar soms is het echt nodig. Ga bij twijfel naar je huisarts en vertrouw op je intuïtie.
Een allergie of intolerantie
Een zuivelallergie komt bij ongeveer twee tot drie procent van de baby's voor. De signalen zijn onrust voor, tijdens en na de voeding, vaak spugen, diarree, huilen, slecht slapen, eczeem en obstipatie. Je kind kan allergisch zijn voor het eiwit in melk (koemelkeiwit) of voor de suiker (lactose).
Geef je borstvoeding, dan is het belangrijk om alle producten met zuivel te mijden en te kijken of er verbetering optreedt. Dat duurt ongeveer een week. Vaak krijgen moeders bij een vermoeden van koemelkallergie te horen dat ze beter kunnen stoppen met borstvoeding. Dat is echt niet nodig. Kijk goed naar je eetpatroon en laat je goed adviseren door een lactatiekundige, of neem contact op met Stefan Kleintjes, die veel kennis heeft over borstvoeding en babyvoeding in het algemeen.
Geef je flesvoeding, dan is het verstandig om over te schakelen op Pepti, Nutramigen of Neocate. Je hebt voor deze voeding een recept nodig van een arts en dit krijg je dan vergoedt. In de eerste twee zitten nog melksporen, maar deze zijn zo bewerkt dat baby's er minder moeite mee hebben. Heeft dat weinig effect, dan is Neocate de beste keuze, omdat daar geen melksporen in zitten. Sommige kinderen zijn allergisch voor andere voedingsmiddelen, zoals ei of soja. Het kan soms een behoorlijk lange zoektocht zijn om daarachter te komen. Ook hier geldt: vertrouw op je eigen onderbuikgevoel.
Tot slot: jij bent de expert
Helaas hoor ik maar al te vaak dat zorgverleners ouders niet serieus nemen wanneer hun baby veel huilt. Als ik deze ouders spreek, merk ik dat ze vaak heel goed weten dat er iets niet goed gaat met hun baby, en vaak ook waar het aan ligt. Het is logisch dat je afgaat op het advies van een hulpverlener, ook al weet je diep van binnen wat jouw kind nodig heeft. Maar vergeet nooit: jij bent de expert. Jij bent vierentwintig uur per dag met je baby in de weer, en je hersenen zijn er fantastisch op aangepast om jouw baby te lezen.
Een laatste tip: zoek een goede huisarts. Echt, je zult nog regelmatig een bezoekje brengen met een baby, en dan is het heel belangrijk dat je iemand hebt bij wie je je verhaal kwijt kunt en die goed naar je luistert. Mijn eigen huisarts belde mij uit zichzelf na een week op om te vragen hoe het ging met de refluxmedicatie van mijn jongste. Ze zijn zeldzaam, maar ze bestaan nog, deze artsen.
Succes. Je doet het fantastisch.
*Deze blog is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies van je verloskundige, huisarts of consultatiebureau. Maak je je zorgen over je baby, of huilt je baby langdurig en ontroostbaar? Neem dan altijd contact op met je zorgverlener.*